Grudniowy raport klimatyczno-hydrologiczny dla zlewni strumienia Świerszcz w Roztoczańskim Parku Narodowym
W grudniu zima zaczęła się w wigilię Bożego Narodzenia a do tego czasu panowała jesień, łagodniejsza niż w listopadzie. Pod względem termicznym analizowany miesiąc, którego średnia temperatura wyniosła 1,6°C, był cieplejszy od średniej z wielolecia 1998-2025 o 2,1°C.
Mroźna pogoda utrzymała się tylko przez 4 dni (24-25 i 30-31 grudnia), w czasie których maksymalne wskazania termometrów nie przekroczyły 0°C (ryc. 1). Temperaturę maksymalną 10,1°C odnotowano 5 grudnia i był to jeden z czterech dni ze średnią temperaturą dobową przekraczającą 5°C. Przez cały miesiąc tylko czterokrotnie temperatura spadła poniżej -5 °C. Minimalną temperaturę odnotowano 25 grudnia na poziomie gruntu: -12,4 °C.
Ryc. 1. Warunki termiczno-opadowe w grudniu 2025 roku na podstawie danych ze stacji meteorologicznej RPN w Zwierzyńcu.
Miesięczna suma opadów w Zwierzyńcu wyniosła zalewie 17,5 mm i była o 24 mm niższa od średniej wieloletniej dla tego miesiąca. Pod względem opadowym grudzień 2025 był drugim w historii pomiarów (od 1998 r.) najsuchszym miesiącem. Niższe opady wystąpiły jedynie w roku 2007 w wysokości 14,8 mm. Odnotowano 5 dni z niewielkim opadem śniegu, 1 dzień z opadem mieszanym i 10 dni z opadem deszczu. Maksymalny opad dobowy (6,9 mm) wystąpił w postaci deszczu 9 grudnia. Zwarta pokrywa śnieżna utrzymywała się na gruncie tylko przez ostatnie 2 dni miesiąca, z maksymalną grubością sięgającą 4 cm.
Niewielkie grudniowe opady, negatywnie wpłynęły na stan zwierciadła płytkich i głębokich wód podziemnych (ryc. 2) oraz natężenie przepływu strumienia „Świerszcz”. Poziom wody w utworach czwartorzędowych, w przeciągu miesiąca, obniżył się o 8 cm, a w głębszych wodach kredowych o kolejne 3 cm. W tym głównym poziomie wodonośnym Roztocza położenie zwierciadła wody 31 grudnia 2025 roku było niższe o 70 cm od stanu w dniu 1 stycznia tego roku i aż o 203 cm od stanu na koniec lutego 2024 roku!
Przepływ strumienia „Świerszcz” był mniejszy niż w listopadzie. Średnie miesięczne natężenie przepływu na poziomie 8,5 l/s, było znacznie niższe od wartości średniej dla wielolecia 2012 – 2025 (ryc. 3). Tak niskich przepływów nie notowano od grudnia 2020 roku. Na torfowisku „Międzyrzeki”, w zlewni „Szumu”, poziom wód gruntowych był również niższy od przeciętnego dla miesiąca grudnia.
Niewielkie grudniowe opady, negatywnie wpłynęły na stan zwierciadła płytkich i głębokich wód podziemnych (ryc. 2) oraz natężenie przepływu strumienia „Świerszcz”. Poziom wody w utworach czwartorzędowych, w przeciągu miesiąca, obniżył się o 8 cm, a w głębszych wodach kredowych o kolejne 3 cm. W tym głównym poziomie wodonośnym Roztocza położenie zwierciadła wody 31 grudnia 2025 roku było niższe o 70 cm od stanu w dniu 1 stycznia tego roku i aż o 203 cm od stanu na koniec lutego 2024 roku!
Przepływ strumienia „Świerszcz” był mniejszy niż w listopadzie. Średnie miesięczne natężenie przepływu na poziomie 8,5 l/s, było znacznie niższe od wartości średniej dla wielolecia 2012 – 2025 (ryc. 3). Tak niskich przepływów nie notowano od grudnia 2020 roku. Na torfowisku „Międzyrzeki”, w zlewni „Szumu”, poziom wód gruntowych był również niższy od przeciętnego dla miesiąca grudnia.
Ryc. 2. Wykres wahań zwierciadła wody w piezometrze ujmującym wody poziomu kredowego w okresie XI 2011 – XII 2025 w zlewni Świerszcza, z naniesionymi liniami granicznymi stanów.
Ryc. 3. Średni miesięczny poziom występowania zwierciadła wody w torfowisku Międzyrzeki oraz średni miesięczny przepływ strumienia Świerszcz przy Malowanym Moście w miesiącu grudniu, w latach 2012-2025. Linie poziome oznaczają wartości średnie wieloletnie.
Dane klimatyczno-hydrologiczne w Roztoczańskim Parku Narodowym gromadzone są w ramach Zintegrowanego Monitoringu Środowiska Przyrodniczego GIOŚ oraz projektów badawczych realizowanych przez Park zgodnie z planem ochrony.
opracowanie
Bogusław Radliński
Dane pomiarowe: Bogusław Radliński, Ewa Szpyra, Robert Stefański, Przemysław Stachyra, Andrzej Sokołowski
Dane pomiarowe: Bogusław Radliński, Ewa Szpyra, Robert Stefański, Przemysław Stachyra, Andrzej Sokołowski
Te aktualności mogą Cię zainteresować
-
Styczniowy raport klimatyczno-hydrologiczny dla zlewni strumienia Świerszcz w Roztoczańskim Parku Narodowym
Styczeń roku 2026 był najzimniejszy od 9 lat (2017 roku). Ze średnią miesięczną temperaturą -5,3°C był chłodniejszy o 3,1°C od średniej wieloletniej dla tego miesiąca i cieplejszy o 3,7°C od najchłodniejszego dotychczas stycznia z 2006 roku (-9°C). -
„ZIMOWISKO NA WESOŁO” - zaPARKUJ na ferie do RPN
Już wkrótce nowa edycja „Zimowiska na wesoło”. Tegoroczny program wypełniony będzie nowymi umiejętnościami i niespodziankami. Nie zabraknie zabawy i radości w gronie „roztoczańskiej rodziny”. Będzie kolorowo, bajkowo, muzykalnie, smakowicie i głośno. -
Życie między wodą a lądem konkurs online z okazji Światowego Dnia Mokradeł
55 lat temu świat podjął decyzję, która miała chronić jedne z najbardziej niezwykłych miejsc na Ziemi. 2 lutego 1971 roku podpisano Konwencję Ramsarską – międzynarodowe porozumienie w sprawie ochrony mokradeł. Dziś, po ponad półwieczu, pytanie wraca ze zdwojoną siłą: czy potrafimy dotrzymać tej obietnicy?
