Styczniowy raport klimatyczno-hydrologiczny dla zlewni strumienia Świerszcz w Roztoczańskim Parku Narodowym

Styczeń roku 2026 był najzimniejszy od 9 lat (2017 roku). Ze średnią miesięczną temperaturą - 5,3°C był chłodniejszy o 3,1°C od średniej wieloletniej dla tego miesiąca i cieplejszy o 3,7°C od najchłodniejszego dotychczas stycznia z 2006 roku (-9°C). Średnie dobowe temperatury prawie przez cały miesiąc utrzymywały się poniżej 0°C (ryc. 1), a nocne spadki temperatury częstokroć przekraczały -15°C. Temperaturę maksymalną, wynoszącą zaledwie 3,5°C, odnotowano 28 stycznia, a minimalną (-19,3°C) rankiem 18 stycznia.

Ryc. 1. Warunki termiczno-opadowe w styczniu 2026 roku na podstawie danych ze stacji meteorologicznej RPN w Zwierzyńcu.

Miesięczna suma opadów w Zwierzyńcu wyniosła tylko 30,2 mm i była o 17 mm niższa od średniej wieloletniej dla tego miesiąca. Styczeń był kolejnym, po grudniu, miesiącem z dużym niedoborem opadów. Odnotowano 2 dni z opadem deszczu, 2 dni z opadem mieszanym i 11 dni z opadem śniegu. Maksymalny opad dobowy wyniósł zaledwie 6,7 mm i wystąpił w postaci śniegu i deszczu 8 stycznia. Pokrywa śnieżna utrzymywała się przez cały miesiąc z maksymalną grubością sięgającą 30 cm (24 stycznia).

Niewielkie opady ostatnich miesięcy negatywnie wpłynęły na stan zasobów wód podziemnych i powierzchniowych oraz natężenie przepływu strumienia „Świerszcz”. W ciągu miesiąca poziom zwierciadła wody w utworach czwartorzędowych i w głównym, kredowym poziomie wodonośnym obniżył się o kolejne 6 cm osiągając stany nienotowane od czerwca 2020 roku (ryc. 2.). Do absolutnego minimum ze stycznia 2020 roku brakuje zaledwie 10 cm.

Ryc. 2. Wykres wahań zwierciadła wody w piezometrze ujmującym wody poziomu kredowego w okresie XI 2011 – I 2026 w zlewni Świerszcza, z naniesionymi liniami granicznymi stanów.

Średni miesięczny przepływ strumienia „Świerszcz” w profilu „Malowany Most” w stosunku do poprzedniego miesiąca obniżył się o prawie 3 l/s i wyniósł niespełna 6 l/s. Mniejsze styczniowe przepływy notowano jedynie w 2020 roku (ryc. 3.). W końcówce miesiąca przepływ na „Malowanym Moście” praktycznie ustał na skutek zamarznięcia do dna całego profilu poprzecznego koryta.
Brak zasilania opadowego (brak roztopów) najbardziej widoczny jest na torfowisku „Międzyrzeki”, gdzie średni miesięczny poziom wód gruntowych w styczniu osiągnął najniższą wartość od początku pomiarów (ryc. 3.).

Ryc. 3. Średni miesięczny poziom występowania zwierciadła wody w torfowisku Międzyrzeki oraz średni miesięczny przepływ strumienia Świerszcz przy Malowanym Moście w miesiącu styczniu, w latach 2012-2026 (linie poziome oznaczają wartości średnie wieloletnie).